1. Neden His Etiketleme Değerlidir?
Çocuklar hislerini birçok vakit davranışla tabir eder: vurma, çekilme, gülme, bağırma. Bu davranışların ardındaki duyguyu tanımak ve ismini koymak, hem çocuğun kendini anlamasına hem de hislerini yönetmesine yardımcı olur. Etiketlenmeyen hisler içsel karmaşayı artırabilir.
2. His Yansıtması Nasıl Yapılır?
Terapist, çocuğun oyun sırasında sergilediği davranışlara duygusal bir mana yükleyerek geri bildirimde bulunur. Örnek: ‘Bu kukla çok süratli konuşuyor, güya biraz heyecanlı üzere.’ yahut ‘Bunu tekrar tekrar yapıyorsun, tahminen de içinde bir şey seni rahatsız ediyor olabilir.’
3. Etiketleme için Kullanılabilecek Cümle Kalıpları
– ‘Bunu yaparken çok dikkatli davrandın… Tahminen de biraz tedirgindin.’
– ‘Bu canavar çok kızgın görünüyor. Tahminen senin de o denli hissettiğin vakitler oluyordur.’
– ‘Bu oyuncak ağlıyor… Bazen senin de üzüldüğün vakitler olabilir.’
4. Müşahede ve Empatik Ayna Tutma
Hisler bazen direkt değil, dolaylı formda ortaya çıkar. Terapist, çocuğun kullandığı renkleri, karakterleri ve tekrar eden temaları duygusal bir bakışla anlamaya çalışmalıdır. Emel, çocuğun hislerini onun ismine yorumlamak değil; onun hislerini fark etmesine eşlik etmektir.
5. His Kartları ve Sembollerin Kullanımı
Küçük çocuklarda his yüz sözleri, renkli kartlar ya da his hayvanları kullanmak, hislerin somutlaştırılmasına yardımcı olur. Terapist oyun sırasında bu kartları göstererek, ‘bu pay benziyor mu?’ diye sorabilir.
6. Seans Sonrası Duygusal Farkındalığı Güçlendirmek
Seans sonunda ‘Bugün oyunda en çok hangi his vardı?’, ‘Kendini hangi renk üzere hissettin?’ üzere sorularla çocuk içsel sürecine dönük düşünmeye teşvik edilir. Bu hem terapi sürecini pekiştirir hem de hislerle temas kurma marifetini artırır.
Oyun terapisinde hislerin etiketlenmesi ve yansıtılması, çocuğun duygusal gelişimi açısından temel bir adımdır. Bu süreçte terapistin empatik, yargısız ve açıklayıcı tavrı çocuğun kendini inançta hissetmesini sağlar. Hisler tanındıkça düzenlenebilir hale gelir; bu da çocuğun içsel dünyasında onarıcı bir tesir yaratır.
Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
