Manipülasyon dendiğinde birden fazla kişinin aklına açık palavralar yahut tehditler gelir. Meğer ilgilerde manipülasyon birden fazla vakit çok daha ince, hatta “normal” üzere görünen davranışlarla ilerler. Bu yüzden de fark edilmesi zordur. Manipülasyonun temel maksadı, karşı tarafın fikrini yahut davranışını baskıyla değil, ruhsal yönlendirmeyle denetim etmektir.
En sık görülen ince manipülasyon biçimlerinden biri suçluluk yüklemektir. “Ben senin için şunu yaptım, sen de bunu yapmalısın” ya da “Beni nitekim sevseydin bu türlü davranmazdın” üzere cümleler; sevgiyi bir pazarlık aracına çevirir. Bu noktada kişi kendi isteğiyle değil, suçluluk hissiyle hareket etmeye başlar.
Bir öbür manipülasyon çeşidi duyguyu küçümsemektir. “Abartıyorsun”, “çok hassassın”, “her şeyi drama yapıyorsun” üzere sözler; kişinin kendi hislerine güvenmesini azaltır. Bu davranış uzun vadede “Ben mi yanlış düşünüyorum?” kuşkusunu büyütür ve kişinin hudut koyma maharetini zayıflatır.
Sessiz kalmak da bir manipülasyon biçimi olabilir. Tartışma sonrası konuşmamak, soğuk davranmak, bildirilere karşılık vermemek; karşı tarafı cezalandırma ve denetim etme usulüdür. Burada emel tahlil değil, karşı tarafın geri adım atmasını sağlamaktır.
Manipülasyon bazen çok övgüyle de gelir. Bilhassa alakanın başında ağır ilgi, süratli bağ kurma, “sen benim kaderimsin” üzere cümleler; kişinin süratli bağlanmasına neden olabilir. Bu süreçte kişi, hudutlarını fark etmeden bağa teslim olur. Sonrasında denetim davranışları başladığında ise geri çekilmek zorlaşır.
Manipülasyonun en tehlikeli yanı, kişinin kendini hatalı hissetmesine neden olmasıdır. Meğer sağlıklı münasebette kişi, gereksinimlerini lisana getirirken suçluluk duymaz. Tahlil; hisleri net söz etmek, hudut koymak ve manipülatif davranışları adlandırabilmektir. Zira manipülasyon, görünür olduğunda gücünü kaybeder.
